Dự phòng phơi nhiễm HIV ngoài môi trường nghề nghiệp

Dự phòng phơi nhiễm HIV ngoài môi trường nghề nghiệp

(Bài viết tham khảo từ: Quyết định số 5418/QĐ-BYT – HƯỚNG DẪN ĐIỀU TRỊ VÀ CHĂM SÓC HIV/AIDS)
Bài chia sẻ của BS: Nguyễn Duy Thế – Bệnh viện 175 – TP HCM
Chuyên khoa bệnh nhiệt đới – Chuyên gia tư vấn và điều trị HIV/AIDS.
Phơi nhiễm ngoài môi trường nghề nghiệp là những trường hợp phơi nhiễm khi quan hệ tình dục không an toàn hoặc phơi nhiễm với máu, dịch cơ thể có khả năng làm lây nhiễm HIV không liên quan đến nghề nghiệp.
1. Các tình huống phơi nhiễm ngoài môi trường nghề nghiệp
– Phơi nhiễm qua quan hệ tình dục do không sử dụng bao cao su hoặc bao cao su bị vỡ, rách hoặc bị cưỡng dâm.
– Sử dụng chung bơm kim tiêm đối với người nghiện chích ma tuý.
– Vết thương do đâm phải kim hoặc các vật sắc nhọn vứt ra các khu vực công cộng và có dính máu nhìn thấy được.
– Vết thương do người nghi nhiễm HIV cắn gây chảy máu.
2. Các yếu tố cần đánh giá và xử trí đối với người có khả năng bị phơi nhiễm với HIV ngoài môi trường nghề nghiệp
– Tình trạng nhiễm HIV của người bị phơi nhiễm.
–  Phạm vi, tần suất và thời gian có nguy cơ phơi nhiễm. Cố gắng  tìm hiểu  tình trạng nhiễm HIV của nguồn lây nhiễm.
– Tư vấn trước xét nghiệm HIV.
– Xét nghiệm vi rút viêm gan B, C; xét nghiệm đánh giá tình trạng mang thai.
3. Đánh giá tình trạng HIV của người gây phơi nhiễm
– Xét nghiệm HIV cho người gây phơi nhiễm nếu chưa biết tình trạng nhiễm HIV.
– Nếu người gây phơi nhiễm có kết quả khẳng định nhiễm HIV: tư vấn và tiến hành dự phòng sau phơi nhiễm cho người bị phơi nhiễm với HIV.
Có thể bắt đầu dự phòng sau phơi nhiễm đối với các trường hợp:
– Người gây phơi nhiễm có nguy cơ nhiễm HIV cao như người nghiện chích ma tuý, nam quan hệ tình dục với nam, phụ nữ bán dâm.
– Không xác định được tình trạng nhiễm HIV của người gây phơi nhiễm
– Dừng dự phòng sau phơi nhiễm nếu xác định người gây phơi nhiễm không nhiễmHIV.
– Phơi  nhiễm do  bị cưỡng dâm,  cần tiến hành dự phòng sau phơi nhiễm sau khi đánh giá nguy cơ và tư vấn cho người bị phơi nhiễm.
4.  Điều trị dự phòng bằng ARV cho người bị phơi nhiễm với HIV
– Chỉ định:
– Phơi nhiễm qua quan hệ tình dục do không sử dụng bao cao su hoặc bao cao su bị vỡ, rách hoặc bị cưỡng dâm.
– Sử dụng chung bơm kim tiêm đối với người nghiện chích ma tuý.
– Vết thương do đâm phải kim hoặc các vật sắc nhọn vứt ra các khu vực công cộng và có dính máu nhìn thấy được.
– Vết thương do người nghi nhiễm HIV cắn gây chảy máu.
– Dự phòng sau phơi nhiễm nên được bắt đầu càng sớm càng tốt cho tất cả đối tượng có nguy cơ lây nhiễm HIV tối ưu nhất trong vòng 6 giờ đầu và không quá 72 giờ sau phơi nhiễm.
– Không chỉ định dự phòng sau phơi nhiễm cho các trường hợp sau:
– Người bị phơi nhiễm đã nhiễm HIV
– Nguồn gây phơi nhiễm được khẳng định là HIV âm tính
– Phơi nhiễm với các dịch cơ thể không có nguy cơ lây nhiễm đáng kể như nước mắt, dịch nước bọt không dính máu, nước tiểu và mồ hôi
–  Có phơi nhiễm liên tục với HIV như quan hệ tình dục thường xuyên với người nhiễm HIV hoặc gái mại dâm nhưng hiếm khi sử dụng bao cao su; người nghiện chích ma tuý thường xuyên sử dụng chung bơm kim tiêm.
4.  Điều trị dự phòng sau phơi nhiễm HIV bằng thuốc ARV
Cách xử trí khi bị phơi nhiễm HIV
Phác đồ ARV dùng cho bệnh nhân sau khi bị phơi nhiễm HIV 
5.  Kế hoạch theo dõi
– Theo dõi tác dụng phụ của ARV: Không nên ngừng điều trị khi có tác dụng phụ nhẹ và thoáng qua. Nếu có các tác dụng phụ nặng, chuyển đến cơ sở y tế ngay.
– Hỗ trợ tâm lý nếu cần thiết.
– Xét nghiệm lại HIV sau 3 tháng kể từ khi phơi nhiễm.
– Tư vấn về việc không được hiến máu, thực hành  quan hệ tình dục và tiêm chích an toàn, không cho con bú cho đến khi loại trừ được tình trạng nhiễm HIV.
– Tư vấn về việc tiêm vắc xin viêm gan vi rút B.
BẠN CẦN BIẾT:
Ước tính nguy cơ lây nhiễm HIV
Ước tính nguy cơ lây nhiễm HIV qua các sự cố và hành vi nguy cơ phơi nhiễm
Nếu bạn gặp những vấn đề sau:
  1. Mất ăn, mất ngủ vì lo lắng do đã quan hệ tình dục không an toàn với 1 người khác mà nghi ngờ người đó nhiễm HIV
  2. Bàng hoàng rụng rời vì mới phát hiện ra người bạn tình của mình có xét nghiệm HIV ( +)
  3. Bị kim tiêm đâm vào người, dính máu của người nhiễm HIV mà không biết có thể bị lây bệnh hay không.
Hay bạn đang: 
  1. Không biết mua thuốc ARV điều trị phơi nhiễm HIV ở đâu? không biết dùng thuốc như thế nào, có tác dụng phụ nghiêm trọng xảy ra không?
  2. Đọc đủ thứ thông tin về HIV trên mạng, gọi điện tư vấn khắp nơi mà mỗi người lại nói một khác làm bạn càng lo sợ, bất an.
  3. Cảm thấy đau khổ, tuyệt vọng vì không biết chia sẻ cùng ai.
Hãy nhớ: 
Bất kỳ các trường hợp có nguy cơ lây nhiễm HIV đều có thể điều trị dự phòng phơi nhiễm bằng thuốc kháng vi rút (viết tắt là ARV) vì ARV sử dụng sớm ngay sau khi phơi nhiễm có thể phòng ngừa được nhiễm HIV bằng cách ngăn chặn quá trình xâm nhập của HIV vào các tế bào CD4 trong 72 giờ đầu.
TENOFOVIR + LAMIVUDIN + EFAVIRENZ
1 loại thuốc ARV phối hợp 3 trong 1 
Hiệu quả cao và an toàn trong điều trị phơi nhiễm HIV được BỘ Y TẾ khuyến cáo sử dụng.
TDF-3TC-EFV 300mg/300mg/600mg
Tư vấn và mua thuốc điều trị phơi nhiễm HIV

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *